Overslaan naar inhoud

Het belang van optimale darmgezondheid

21 juli 2026 in
Het belang van optimale darmgezondheid
Anouk

Een gezond en goed functionerend spijsverteringsstelsel is essentieel voor de algehele gezondheid en het welzijn van het paard. Abrupte veranderingen in het dieet kunnen zowel de functie als de balans van het spijsverteringsstelsel beïnvloeden 1,2. Verstoring van dit evenwicht kan leiden tot gezondheidsproblemen die een negatieve invloed hebben op de algemene gezondheid en het welzijn van het paard 3.

Het spijsverteringsstelsel van het paard kan worden onderverdeeld in twee functionele delen. In het eerste deel worden voedingsstoffen voornamelijk verteerd via enzymatische processen 4. Het tweede deel bestaat uit de dunne darm, blindedarm (caecum) en dikke darm. In deze delen wordt voedingsvezel door de aanwezige micro-organismen gefermenteerd tot de vluchtige vetzuren butyraat, acetaat en propionaat 5. Deze vluchtige vetzuren leveren ongeveer 60–70% van de energie die nodig is voor metabolische processen in het lichaam van het paard 6. Hierdoor is de energievoorziening van het paard grotendeels afhankelijk van microbiële fermentatie van vezels in de dikke darm 7.








Het maag-darmkanaal bevat een diverse populatie micro-organismen, waaronder bacteriën, schimmels, archaea, protozoa en bacteriofagen, die elk specifieke functies vervullen 8. De samenstelling van de darmmicrobiota beïnvloedt zowel de productie van vluchtige vetzuren als de algehele gezondheid van het paard 2. Deze samenstelling wordt voornamelijk beïnvloed door voeding. De fermentatie van vezels uit ruwvoer en de daaruit voortkomende productie van vluchtige vetzuren stimuleren de groei en activiteit van micro-organismen die positief bijdragen aan de darmfunctie en darmgezondheid 9,10.

Abrupte veranderingen in het dieet of een dieet met hoge hoeveelheden suiker en zetmeel kunnen de balans van de darmmicrobiota verstoren 11. Het spijsverteringsstelsel van het paard heeft een beperkte capaciteit om grote hoeveelheden zetmeel in de dunne darm te verteren. Wanneer de opname van zetmeel deze capaciteit overschrijdt, passeert een deel van het zetmeel onverteerd naar de dikke darm, waar het wordt gefermenteerd door micro-organismen 12. Dit verandert de activiteit en efficiëntie van vezelfermentatie 13. Veranderingen in de activiteit en samenstelling van de darmmicrobiota kunnen worden beoordeeld door het meten van mest-pH, melkzuur en concentraties van vluchtige vetzuren 1. Onderzoek toont aan dat zetmeelfermentatie in de dikke darm leidt tot verhoogde melkzuurproductie, wat resulteert in een daling van de intestinale pH 11,12. Daarnaast laat onderzoek zien dat deze zuurdere omgeving de groei van melkzuurproducerende bacteriën bevordert, waaronder soorten van het geslacht Streptococcus 11,14. Verstoring van de balans van de darmmicrobiota, gekenmerkt door een lage pH en verhoogde melkzuurproductie, wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op koliek en hoefbevangenheid bij paarden 15,16.

Veranderingen in de darmmicrobiota kunnen ook het gedrag van paarden beïnvloeden 17,18. Onderzoek heeft aangetoond dat veranderingen in de darmmicrobiota door een zetmeelrijk dieet leiden tot verhoogd reactief gedrag 19. Daarentegen ontwikkelen paarden die een vezelrijk dieet krijgen een andere microbiële samenstelling in de dikke darm en vertonen zij over het algemeen rustiger gedrag 19.

Samengevat is een gezonde en gebalanceerde darmmicrobiota essentieel voor het behoud van een goede spijsvertering, algemeen welzijn en normaal gedrag bij paarden. Het is daarom belangrijk om een uitgebalanceerd dieet te geven dat voldoet aan de voedingsbehoeften van het paard. Daarnaast kunnen voedingssupplementen worden gebruikt ter ondersteuning van de gastro-intestinale functie en het behoud van een gezonde darmmicrobiota.

Referenties

  1. Grimm, P., Philippeau, C., & Julliand, V. (2017). Faecal parameters as biomarkers of the equine hindgut microbial ecosystem under dietary change. Animal, 11(7): 1136-1145.

  3. Julliand, V., & Grimm, P. (2016). Horse species symposium: The microbiome of the horse hindgut: History and current knowledge. Journal of Animal Science, 94(6): 2262-2274.

  5. Bland, S. D. (2016). Equine colic: a review of the equine hindgut and colic. Veterinary Science Development, 6(1): 48-51.

  7. Strauch, S., Wichert, B., Greef, J. M., Hillegeist, D., Zeyner, A., & Liesegang, A. (2017). Evaluation of an in vitro system to simulate equine foregut digestion and the influence of acidity on protein and fructan degradation in the horse′s stomach. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 101: 51-58.

  9. Collinet, A., Grimm, P., Julliand, S., & Julliand, V. (2021). Multidimensional Approach for Investigating the Effects of an Antibiotic–Probiotic Combination on the Equine Hindgut Ecosystem and Microbial Fibrolysis. Frontiers in Microbiology, 12: 1-14.

  11. Bergman, E. N. (1990). Energy contributions of volatile fatty acids from the gastrointestinal tract in various species. Physiological Reviews, 70(2): 567-590.

  13. Dougal, K., de la Fuente, G., Harris, P. A., Girdwood, S. E., Pinloche, E., & Newbold, C. J. (2013). Identification of a Core Bacterial Community within the Large Intestine of the Horse. PLoS ONE, 8(10): 1-12.

  15. Julliand, V., & Grimm, P. (2016). Horse species symposium: The microbiome of the horse hindgut: History and current knowledge. Journal of Animal Science, 94(6): 2262-2274.

  17. Raspa, F., Vervuert, I., Capucchio, M. T., Colombino, E., Bergero, D., Forte, C., Greppi, M., Cavallarin, L., Giribaldi, M., Antoniazzi, S., Cavallini, D., Valvassori, E., & Valle, E. (2022). A high-starch vs. high-fibre diet: effects on the gut environment of the different intestinal compartments of the horse digestive tract. BMC Veterinary Research, 18(187): 1-11. 

  19. Moore-Colyer, M. J. S., Hyslop, J. J., Longland, A. C., & Cuddeford, D. (2000). Intra-caecal fermentation parameters in ponies fed botanically diverse fibre-based diets. Animal Feed Science and Technology, 84(3–4): 183-197.

  21. de Fombelle, A., Varloud, M., Goachet, A. G., Jacotot, E., Philippeau, C., Drogoul, C., & Julliand, V. (2003). Characterization of the microbial and biochemical profile of the different segments of the digestive tract in horses given two distinct diets. Animal Science, 77(2): 293-304.

  23. al Jassim, R. A. M., Scott, P. T., Trebbin, A. L., Trott, D., & Pollitt, C. C. (2005). The genetic diversity of lactic acid producing bacteria in the equine gastrointestinal tract. FEMS Microbiology Letters, 248(1): 75-81.

  25. Philippeau, C., Sadet-Bourgeteau, S., Varloud, M., & Julliand, V. (2015). Impact of barley form on equine total tract fibre digestibility and colonic microbiota. Animal, 9(12): 1943-1948.

  27. Park, T., Cheong, H., Yoon, J., Kim, A., Yun, Y., & Unno, T. (2021). Comparison of the fecal microbiota of horses with intestinal disease and their healthy counterparts. Veterinary Sciences, 8(6): 1-10.

  29. Hudson, J. M., Cohen, N. D., Gibbs, P. G., & Thompson, J. A. (2001). Feeding practices associated with colic in horses. Journal of the American Veterinary Medical Association, 219(10): 1419-1425.

  31. Cohen, N. D., Gibbs, P. G., & Woods, A. M. (1999). Dietary and other management factors associated with colic in horses. Journal of the American Veterinary Medical Association, 215(1): 53-60.

  33. Bulmer, L., McBride, S., Williams, K., & Murray, J. A. (2015). The effects of a high-starch or high-fibre diet on equine reactivity and handling behaviour. Applied Animal Behaviour Science, 165: 95-102.

  35. Destrez, A., Grimm, P., Cézilly, F., & Julliand, V. (2015). Changes of the hindgut microbiota due to high-starch diet can be associated with behavioral stress response in horses. Physiology and Behavior, 149: 159-164.

  37. Bulmer, L. S., Murray, J. A., Burns, N. M., Garber, A., Wemelsfelder, F., McEwan, N. R., & Hastie, P. M. (2019). High-starch diets alter equine faecal microbiota and increase behavioural reactivity. Scientific Reports, 9(1): 1-11.